Jak nie szkodzić sobie i innym? Część I. Alkohol 

Alkohol nazywany etanolem, jest legalną substancją psychoaktywną, która wywiera swoje działanie głównie poprzez wpływ na układ GABA (między innymi ułatwia on aktywację receptorów GABAA, podobnie jak benzodiazepiny), przez co zaliczamy go do grupy depresantów (substancji uspokajających). W wyższych dawkach blokuje także receptory NMDA (działanie charakterystyczne dla dysocjantów). Występuje w różnych napojach alkoholowych: piwo, cydr: 3-6%; wino: 11-18%; wódka, rum, likiery, whisky: 40-70%.

W najnowszych badaniach naukowcy coraz częściej podkreślają toksyczność alkoholu, co wcześniej było bagatelizowane ze względu na powszechność jego spożycia. Alkohol wywiera działanie toksyczne w każdej dawce i w niemal każdej części organizmu. Przykładowo – spożywanie więcej niż 12,5 jednostek alkoholu tygodniowo zwiększa ryzyko wylewu o 14%, a nadciśnienia o 24%.

Chociaż w niektórych przypadkach postrzegany jest on jako zdrowy (np. czerwone wino, które zawiera antyoksydant resweratrol na układ sercowo-naczyniowy), picie alkoholu wywołuje więcej szkód niż jakichkolwiek korzyści zdrowotnych, niezależnie od dawki.

Alkohol metabolizuje się w wątrobie do aldehydu octowego, który następnie rozkładany jest do kwasu octowego. Aldehyd octowy jest jeszcze bardziej toksyczny niż alkohol, a także może być odpowiedzialny za występowanie kaca (wraz z odwodnieniem, utratą minerałów i niedoborem glukozy).

Alkohol jest bardziej toksyczny dla kobiet, ponieważ mają procentowo mniej wody w organizmie niż mężczyźni – przy wypiciu tej samej ilości alkoholu będą one miały większe stężenie procentowe alkoholu we krwi. Kobiety wytwarzają także mniejsze ilości enzymów  w żołądku rozkładających alkohol, co wpływa na większe obciążenie wątroby i zwiększone ryzyko jej chorób.

DZIAŁANIE

Obejmuje zwiększenie zachowań socjalnych, odhamowanie, zniesienie lęku, rozluźnienie mięśni, uczucie ciepła, euforię. Może działać stymulująco lub usypiająco.

Efekty negatywne i potencjalne zagrożenia: mdłości, wymioty, zaburzenia pamięci, utrata świadomości, agresja, problemy z koordynacją ruchową, odwodnienie i wzrost ciśnienia.

Częste przyjmowanie może skutkować zapaleniem żołądka, uszkodzeniem wątroby (i innych narządów wewnętrznych) oraz pogorszeniem odporności. Zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych oraz nowotworów. Ma wysoki potencjał uzależniający i może powodować silną zależność psychiczną i fizyczną. Przy odstawieniu występują mdłości, wymioty, bezsenność, pobudzenie, lęk, halucynacje, drgawki.

Delirium tremens to stan po odstawieniu alkoholu objawiający się zaburzeniami świadomości, drżeniem mięśniowym, wzrokowymi i słuchowymi halucynacjami. Może występować 24-72h po odstawieniu alkoholu.

DAWKOWANIE I CZAS DZIAŁANIA

1 porcja standardowa (jednostka) zawiera 10 g alkoholu etylowego. Jest to:

  • Piwo 5%– 250 ml (szklanka).
  • Wino 12% – 100 ml (lampka).
  • Wódka 40% – 30 ml (kieliszek).

Różne kraje wyznaczają różne limity picia na poziomie niskiego ryzyka. W Polsce limity te podawane są na poziomach:

  • Dla kobiet: nie więcej niż 4 jednostki jednorazowo.
  • Dla mężczyzn: nie więcej niż 6 jednostek jednorazowo.

Powinno się zachować przynajmniej 2 dni abstynencji między kolejnymi „okazjami” do picia alkoholu. Dokładne dawkowanie, czas działania i więcej informacji na temat poszczególnych substancji można znaleźć na stronach psychonautwiki i tripsit.

CO MOŻESZ ZROBIĆ

  • Ważne jest, by czuć się pewnie i komfortowo w otoczeniu i z ludźmi (lub bez) i być przekonanym do tego, że chce się użyć danej substancji.
  • Nie ulegaj presji społecznej („ze mną się nie napijesz?”), jeśli nie chcesz pić.
  • Jedzenie ogranicza negatywny wpływ alkoholu na organizm i spowalnia proces upijania się.
  • Nie używaj alkoholu gdy masz cięższy okres w życiu ani po to, żeby poradzić sobie z różnymi problemami – może to prowadzić do uzależnienia.
  • Jeśli mieszasz różne alkohole, to zaczynaj od najniżej procentowanych (procenty powinny iść w górę). W przeciwnym razie zwiększa się ryzyko mdłości i wymiotów.
  • W trakcie picia zachowuj odstępy min. 30 min. Staraj się pić wodę lub inne napoje bezalkoholowe – przyspieszy to wypłukiwanie etanolu z organizmu i zmniejszy kaca.

MIXY

Najzdrowiej i najbezpieczniej jest nie miksować różnych substancji psychoaktywnych. Jeśli jednak się na to zdecydujesz, pamiętaj, że mieszanka nie jest sumą dwóch substancji – działanie i ryzyko może wykraczać poza efekty każdej z osobna, niekiedy będąc nieprzewidywalne. Zawsze zachowaj szczególną ostrożność i zaczynaj od niższych dawek. Sprawdź dokładnie tabelę miksów oraz informacje dotyczące określonych kombinacji na stronach psychonautwiki i tripsit.

  • Depresanty (tramadol, opioidy, alkohol, GHB/GBL, benzodiazepiny) = dużo silniejsze działanie, co może skutkować depresją oddechową, a nawet śmiercią.
  • THC = synergia. Najpierw palenie, potem picie (nie na odwrót).
  • Amfetamina = niezalecane, redukuje ona uczucie bycia pijanym, co skłania do picia większych ilości alkoholu. Zwiększona neurotoksyczność i hepatotoksyczność (uszkodzenie wątroby).
  • Podtlenek azotu (N2O) = synergia, ryzyko chwilowej utraty świadomości.
  • Dysocjanty = niezalecane, ryzyko wymiotów i utraty świadomości.
  • Psychodeliki = alkohol spłyca ich działanie.

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej i/lub terapeutycznej w związku z używaniem substancji psychoaktywnych, wsparcia w zakresie integracji doświadczeń psychodelicznych lub konsultacji z dziedziny redukcji szkód, odwiedź naszą Poradnię Psychoaktywną na: www.psychoaktywna.pl.

Treść materiałów: Joanna Stefaniuk.

Redakcja: Aleksandra Pałaszewska.